Grecki katolicki kościół prawosławny

W 1054 roku doszło do ostatecznego rozłamu w chrześcijaństwie i całkowitego uniezależnienia się kościoła prawosławnego od Rzymu. W następstwie działalności misjonarzy greckich, przede wszystkim w IX i X wieku, prawosławie przeniknęło do Bułgarii, Rumunii, Serbii oraz na Ruś Kijowską. Mimo dominującej roli patriarchatu w Konstantynopolu poszczególne lokalne kościoły wschodnie nigdy nie były tak uzależnione od metropolii, jak to było i nadal jest w przypadku kościoła rzymskokatolickiego. Kościoły prawosławne od początku cieszyły się dość dużą autonomią, co przejawiało się chociażby używaniem języków narodowych w liturgii. Dlatego pod zwierzchnictwem Greckiego Kościoła Prawosławnego znalazły się tylko obszary zamieszkane przez ludność posługującą się na co dzień językiem greckim. Nie był to jednak mały obszar. Trwałość i rozległość cesarstwa bizantyjskiego, gdzie językiem urzędowym była greka, sprawiły, że przez długie lata Grecki Kościół Prawosławny obejmował nie tylko samą Grecję, ale również znaczną część Azji Mniejszej.